Waarschuwingsborden

Herken gevaar op de weg: alles over driehoekige waarschuwingsborden

Waarschuwingsborden wijzen je op een (mogelijk) gevaarlijke situatie. Je herkent ze aan de driehoekige vorm met rode rand en een zwart pictogram dat het specifieke gevaar aangeeft, zoals een scherpe bocht, slecht wegdek of een spoorwegovergang. Bij tijdelijke gevaren, zoals wegwerkzaamheden, is de achtergrond geel. Meestal staan ze 50–250 meter vóór het gevaar.

Overzicht van alle waarschuwingsborden met uitleg

Hieronder vind je de belangrijkste waarschuwingsborden om te kennen. Deze zijn belangrijk om te kennen voor het theorie-examen, maar ook voor als je deelneemt aan het verkeer. Klik op een verkeersbord om de uitgebreide beschrijving erover te lezen.

Slecht wegdek
J01

Slecht wegdek

Dit driehoekige waarschuwingsbord met een golvend wegdek-pictogram waarschuwt voor een slecht wegdek. Pas je snelheid aan en houd extra afstand. Het kan gaan om kuilen, verzakkingen, losliggende tegels of andere oneffenheden. Een onderbord kan aangeven wat het specifieke probleem is. Voor het CBR examen: verminder snelheid en wees alert op plotselinge bewegingen van andere weggebruikers.

Slecht wegdek
J01

Slecht wegdek

Waarschuwing voor slecht wegdek

Dit driehoekige waarschuwingsbord met een golvend wegdek-pictogram waarschuwt voor een slecht wegdek. Pas je snelheid aan en houd extra afstand. Het kan gaan om kuilen, verzakkingen, losliggende tegels of andere oneffenheden. Een onderbord kan aangeven wat het specifieke probleem is. Voor het CBR examen: verminder snelheid en wees alert op plotselinge bewegingen van andere weggebruikers.
Bocht naar rechts
J02

Bocht naar rechts

Gevaarlijke bocht naar rechts

Dit waarschuwingsbord toont een scherpe bocht naar rechts. Pas je snelheid tijdig aan vóór de bocht. Let op: in de bocht niet remmen maar voor de bocht! Er staat vaak een adviessnelheid bij. Voor het CBR: denk aan de juiste bochtechniek - kijken, snelheid aanpassen, juiste versnelling kiezen.
Bocht naar links
J03

Bocht naar links

Gevaarlijke bocht naar links

Dit waarschuwingsbord toont een scherpe bocht naar links. Verminder tijdig je snelheid voor de bocht. Rem niet in de bocht zelf om slippen te voorkomen. Kijk ver de bocht in en stuur vloeiend. Let extra op tegenliggers die de bocht mogelijk afsnijden.
S-bocht, eerst naar rechts
J04

S-bocht, eerst naar rechts

Dubbele bocht, begint naar rechts

Waarschuwing voor een S-bocht die eerst naar rechts gaat, dan naar links. Pas je snelheid aan voor beide bochten. Blijf in je rijstrook en snijd de bocht niet af. Voor het CBR: let op de juiste lijnvoering en anticipeer op de tweede bocht.
S-bocht, eerst naar links
J05

S-bocht, eerst naar links

Dubbele bocht, begint naar links

Waarschuwing voor een S-bocht die eerst naar links gaat, dan naar rechts. Verminder snelheid voor het hele bochtencomplex. Houd rekening met verminderd zicht en mogelijk tegemoetkomend verkeer. Stuur vloeiend en kijk ver vooruit.
Steile helling
J06

Steile helling

Steile helling omhoog

Dit bord waarschuwt voor een steile helling omhoog. Het percentage geeft de stijging aan. Schakel tijdig terug naar een lagere versnelling voor meer trekkracht. Dit bord staat aan de voet van de helling. Voor het CBR: onthoud dat je bergop voorrang moet verlenen aan tegemoetkomend verkeer als de weg te smal is.
Gevaarlijke daling
J07

Gevaarlijke daling

Steile helling omlaag

Waarschuwing voor een gevaarlijke afdaling. Het percentage geeft de daling aan. Gebruik de motor als rem door in een lage versnelling te rijden. Rem niet continu maar met tussenpozen om oververhitting te voorkomen. Dit bord staat bovenaan de helling. Let op: bij smalle wegen heeft verkeer dat omhoog rijdt voorrang!
Gevaarlijk kruispunt
J08

Gevaarlijk kruispunt

Gevaarlijk kruispunt nadert

Dit bord waarschuwt voor een gevaarlijk kruispunt. Verminder snelheid en wees extra alert. Het kruispunt kan onoverzichtelijk zijn of er gebeuren vaak ongelukken. Anticipeer op verkeer uit alle richtingen. Voor het CBR: denk aan het niet blokkeren van het kruispunt en de normale voorrangsregels die gelden.
Rotonde
J09

Rotonde

Je nadert een rotonde

Waarschuwing dat je een rotonde nadert. Begin met snelheid verminderen en kijk naar verkeer op de rotonde. Verkeer op de rotonde heeft voorrang. Geef richting aan bij het verlaten van de rotonde. Voor het CBR: let op fietsers op vrijliggende fietspaden - zij hebben vaak voorrang bij rotondes binnen de bebouwde kom!
Overweg met slagbomen
J10

Overweg met slagbomen

Spoorwegovergang met slagbomen

Waarschuwing voor een spoorwegovergang met automatische slagbomen of halve overwegbomen. Verminder snelheid en wees alert op knipperende lichten en belsignalen. Stop direct als de lichten gaan knipperen, ook als de bomen nog niet dalen. Voor het CBR: nooit doorrijden bij knipperende lichten, ook niet als de bomen nog omhoog zijn!
Overweg zonder slagbomen
J11

Overweg zonder slagbomen

Onbewaakte spoorwegovergang

Waarschuwing voor een spoorwegovergang zonder slagbomen. Extra gevaarlijk! Verminder flink je snelheid, kijk goed links en rechts, luister of je een trein hoort. Stop bij twijfel. Deze overwegen zijn zeer gevaarlijk omdat er geen waarschuwingssysteem is. Voor het CBR: altijd goed kijken en luisteren, radio zachter zetten.
Overweg met enkelspoor
J12

Overweg met enkelspoor

Waarschuwing voor een overweg met één spoor.

Dit bord kondigt een overweg aan met één spoorlijn, zonder bomen. Let op treinen uit beide richtingen. Stop voor het andreaskruis als een trein nadert. Een trein heeft altijd voorrang.
Overweg met twee of meer sporen
J13

Overweg met twee of meer sporen

Waarschuwing voor een overweg met meerdere sporen.

Na het passeren van een trein kan direct een tweede trein volgen — wacht tot je zeker bent dat het veilig is. Verwar dit bord niet met J12, dat slechts één spoor aanduidt.
Tram(kruising)
J14

Tram(kruising)

Waarschuwing voor een tramkruising of tramspoor in de weg.

Tramsporen kunnen glad zijn, zeker bij regen. De tram heeft vrijwel altijd voorrang en kan niet uitwijken. Steek sporen schuin over om wiel- of fietsinklem te voorkomen.
Beweegbare brug
J15

Beweegbare brug

Waarschuwing voor een beweegbare (ophaalbrug of draaibrug).

Stop zodra de slagbomen of seinen dat aangeven. De brug kan onverwacht geopend worden voor scheepvaart.
Werk in uitvoering
J16

Werk in uitvoering

Wegwerkzaamheden

Waarschuwing voor wegwerkzaamheden. Pas je snelheid aan, let op wegwerkers en veranderde verkeerssituaties. Er kunnen kuilen, losliggende stenen of modder op de weg liggen. Volg aanwijzingen van verkeersregelaars op. Voor het CBR: verkeersregelaars gaan vóór verkeerslichten en verkeersborden!
Rijbaanversmalling
J17

Rijbaanversmalling

De weg wordt smaller

De rijbaan wordt smaller aan beide zijden. Verminder snelheid en houd rekening met tegemoetkomend verkeer. Je moet mogelijk wachten om elkaar te kunnen passeren. Let op fietsers die minder ruimte hebben. Voor het CBR: denk aan de regels voor het verlenen van voorrang bij obstakels.
Rijbaanversmalling rechts
J18

Rijbaanversmalling rechts

Weg wordt smaller aan rechterkant

De rijbaan wordt smaller aan de rechterkant. Let op dat je niet te veel naar links uitwijkt. Controleer je linkerspiegel en dode hoek. Geef ruimte aan fietsers. Voor het CBR: bij versmalling aan jouw kant moet je voorrang verlenen aan tegenliggers.
Rijbaanversmalling links
J19

Rijbaanversmalling links

Weg wordt smaller aan linkerkant

De rijbaan wordt smaller aan de linkerkant. Tegemoetkomend verkeer kan dichter bij de middellijn komen. Houd voldoende afstand tot de rechterkant van de weg. Voor het CBR: tegenliggers moeten jou voorrang verlenen als de versmalling aan hun kant is.
Slipgevaar
J20

Slipgevaar

Gladde weg, slipgevaar

Waarschuwing voor slipgevaar door gladheid. Kan veroorzaakt worden door regen, bladeren, olie of ijzel. Verminder snelheid, vergroot volgafstand, rem voorzichtig en stuur rustig. Voor het CBR: bij slippen - niet remmen maar gas loslaten, tegensturen bij achterkant die uitbreekt.
Kinderen
J21

Kinderen

Let op spelende kinderen

Waarschuwing voor kinderen, vaak bij scholen, speelplaatsen of woonwijken. Verminder snelheid en wees extra alert. Kinderen kunnen onverwacht de weg op rennen. Houd rekening met hun onvoorspelbare gedrag. Voor het CBR: kinderen onder 12 jaar kunnen gevaar nog niet goed inschatten!
Voetgangersoversteekplaats
J22

Voetgangersoversteekplaats

Zebrapad nadert

Je nadert een voetgangersoversteekplaats (zebrapad). Verminder snelheid en geef voorrang aan voetgangers die oversteken of aanstalten maken om over te steken. Voor het CBR: voetgangers op een zebrapad hebben ALTIJD voorrang, ook als je op een voorrangsweg rijdt!
Voetgangers
J23

Voetgangers

Waarschuwing voor voetgangers die de rijbaan kunnen oversteken.

Dit bord waarschuwt voor voetgangers op of nabij de rijbaan, maar er is GEEN officieel zebrapad aanwezig. Verwar het niet met J22 (voetgangersoversteekplaats), waarbij wél een zebrapad aanwezig is. Verminder snelheid en geef voetgangers de ruimte.
Fietsers en bromfietsers
J24

Fietsers en bromfietsers

Overstekende fietsers

Waarschuwing voor kruisend fietsverkeer. Let op fietsers en bromfietsers die de weg oversteken. Vaak bij fietspaden die de weg kruisen. Verminder snelheid en wees voorbereid op overstekende fietsers. Voor het CBR: rechtdoorgaande fietsers op dezelfde weg hebben voorrang bij het afslaan!
Losliggende stenen
J25

Losliggende stenen

Waarschuwing voor losliggende steentjes op het wegdek.

Dit bord treedt vaak op bij nieuw wegdek met split: steentjes worden uit bandprofielen geslingerd. Rijd langzamer en houd meer afstand tot de voorligger. Verwar dit niet met J1 (slecht wegdek, oneffenheden) of J20 (slipgevaar door glad wegdek).
Kade of rivieroever
J26

Kade of rivieroever

Waarschuwing dat de weg langs een kade of rivieroever loopt.

Er staat geen vangrail of bescherming aan de kant van de weg en de weg grenst aan water. Rijd voorzichtig en houd voldoende afstand tot de rand. Bij mist of slecht zicht is extra oplettendheid vereist.
Groot wild
J27

Groot wild

Waarschuwing voor de aanwezigheid van groot wild.

Bij groot wild op de weg: rem direct en wijk NIET uit — uitwijken leidt tot meer gevaar (tegemoetkomend verkeer, sloot). Zet het grootlicht uit, want het licht "bevriest" het dier zodat het blijft staan. Dit bord staat vaak langs bosrijke wegen.
Vee
J28

Vee

Waarschuwing voor loslopend vee dat de weg kan oversteken.

Dit bord staat vaak bij weilanden. Verminder snelheid en wees alert op plotselinge bewegingen van dieren. Vee reageert onvoorspelbaar op rijdende voertuigen.
Tegenliggers
J29

Tegenliggers

Waarschuwing voor tegenliggers op de rijbaan.

Dit bord wordt gebruikt waar tegenliggers een bijzonder risico vormen, bijvoorbeeld op smalle of bochtige wegen. Houd rechts aan en pas je snelheid aan.
Laagvliegende vliegtuigen
J30

Laagvliegende vliegtuigen

Waarschuwing voor laagvliegende vliegtuigen in de nabijheid.

Dit bord staat doorgaans in de buurt van luchthavens of militaire vliegvelden. Luid motorgeluid kan plotseling optreden en bestuurders of dieren afleiden.
Zijwind
J31

Zijwind

Waarschuwing voor krachtige zijwind op de rijbaan.

Dit bord staat op locaties waar plotselinge zijwindstoten voorkomen, zoals bij dijken, open polders of na een woud dat eindigt. Houd het stuur stevig vast en verlaag de snelheid.
Verkeerslichten
J32

Verkeerslichten

Verkeerslichten verderop

Je nadert een kruising met verkeerslichten. Begin alvast met snelheid aanpassen. Let op het licht en anticipeer op kleurveranderingen. Voor het CBR: oranje licht betekent stoppen, tenzij je zo dicht bij bent dat veilig stoppen niet meer mogelijk is.
File (matrixbord)
J33

File (matrixbord)

Waarschuwing voor stilstaand of langzaam rijdend verkeer.

Dit is een dynamisch matrixbord dat boven de rijbaan hangt en actief wordt bij filevorming. De informatie is actueel en dus bindend op het moment dat het bord verlicht is.
Ongeval (matrixbord)
J34

Ongeval (matrixbord)

Waarschuwing voor een ongeval verderop op de weg.

Dit matrixbord verschijnt boven de rijbaan bij een actueel incident. Rijd voorzichtig, houd afstand en volg aanwijzingen van hulpverleners.
Slecht zicht (matrixbord)
J35

Slecht zicht (matrixbord)

Waarschuwing voor sterk verminderd zicht door sneeuw, regen of mist.

Dit dynamische matrixbord wordt actief bij beperkt zicht door weersomstandigheden. Zet mistlampen aan, rijd langzamer en vergroot de volgafstand. Het bord is bindend zolang het verlicht is.
IJzel of sneeuw (matrixbord)
J36

IJzel of sneeuw (matrixbord)

Waarschuwing voor gladheid door ijzel of sneeuw.

Pas je rijstijl aan: lagere snelheid, rustig sturen en vroeg remmen. IJzel is extra gevaarlijk omdat het nauwelijks zichtbaar is op het wegdek.
Gevaar
J37

Gevaar

Algemeen gevaar (zie onderbord)

Algemeen gevarenbord met uitroepteken. De aard van het gevaar staat op het onderbord aangegeven. Pas je rijgedrag aan op het specifieke gevaar. Verminder snelheid en wees extra alert. Voor het CBR: altijd het onderbord lezen voor de specifieke situatie!
Verkeersdrempel
J38

Verkeersdrempel

Waarschuwing voor een verkeersdrempel in de rijbaan.

Rem voor de drempel, niet erop, om schade aan voertuig en belading te voorkomen. Drempels komen vaak in series voor — meerdere drempels kunnen volgen na de eerste waarschuwing.
Elektrische poller
J39

Elektrische poller

Waarschuwing voor een in- en uitschuifbare paal in de rijbaan.

De poller weert ongewenste voertuigen uit bepaalde straten of zones en kan plotseling omhoog komen. Alleen geautoriseerde voertuigen mogen doorrijden; controleer of je toegang hebt voordat je doorrijdt.

Waarschuwingsborden herkennen in het Nederlandse verkeer

Dagelijks rijd je langs waarschuwingsborden zonder er altijd bij stil te staan. Deze driehoekige borden met rode rand waarschuwen voor allerlei gevaren, zoals een scherpe bocht, slecht wegdek, overstekend wild of een trambaan. Het zwarte pictogram laat in één oogopslag zien waarvoor je moet opletten en helpt je je snelheid en rijlijn aan te passen. In veel landen zien de borden er vrijwel hetzelfde uit, waardoor je ze ook in het buitenland snel herkent. Regelmatig oefenen met voorbeelden vergroot je kans op een veilige rit én op succes bij het theorie-examen.

Aandachtspunten bij waarschuwingsborden

De kernregels en instinkers in één overzicht: herkenning, afstand/reactietijd en de borden die het vaakst terugkomen op het CBR-examen.

Zo herken je een waarschuwingsbord

Driehoek met rode rand en zwart pictogram = waarschuwing. De gele variant duidt op tijdelijk gevaar (bijv. wegwerkzaamheden).

Afstand & reactietijd

Ze staan meestal 50–250 meter vóór het gevaar. Gebruik die seconden om snelheid te verlagen, verder vooruit te kijken en rem-/stuurgereed te zijn.

De 5 meest getoetste waarschuwingsborden

Slecht wegdek, bocht (links/rechts), gevaarlijk kruispunt, spoorwegovergang en spelende kinderen.

Waarschuwing ≠ verbod

Een driehoek waarschuwt: je mag doorrijden maar moet je rijgedrag aanpassen. Een rond bord verbiedt of beperkt: wat erop staat, mag niet.

Spoorwegovergang: maximale alertheid

Verminder snelheid, kijk en luister zorgvuldig en steek alleen over bij vrij zicht—treinen hebben een zeer lange remweg.

Algemene waarschuwing (!)

Zie je het uitroepteken? Dat is een algemeen gevaarsbord: lees het onderbord voor de exacte betekenis (bijv. drempels, steenslag, ruiters of overstekende dieren).

De geschiedenis en ontwikkeling van Nederlandse waarschuwingsborden

Waarschuwingsborden bestaan al sinds het begin van de vorige eeuw. De vormgeving – driehoek met rode rand – is vastgelegd in internationale afspraken en gekozen omdat die het snelst opvalt. In Nederland vind je tientallen verschillende waarschuwingsborden. Af en toe worden pictogrammen gemoderniseerd, maar de basis blijft hetzelfde. Naast de vaste borden zie je tegenwoordig ook elektronische waarschuwingen op matrixborden, bijvoorbeeld bij gladheid of files (die vallen niet onder de klassieke driehoeken, maar vullen ze aan). Voor je theorie is vooral belangrijk: herkenning én weten dat borden meestal 50–150 meter binnen de bebouwde kom en 150–250 meter buiten de bebouwde kom vóór het gevaar staan.

Waarschuwingsborden en moderne verkeersveiligheid

Waarschuwingsborden maken het verkeer elke dag veiliger. Wegbeheerders plaatsen ze volgens duidelijke regels, op plekken waar extra aandacht nodig is. Reflecterende folies zorgen voor goede zichtbaarheid in het donker en bij slecht weer. Daarnaast zijn er elektronische borden die extra waarschuwen wanneer de situatie daarom vraagt. Deze vind je boven of langs de weg en kunnen bij gladheid, ongevallen of plotselinge filevorming direct een waarschuwing geven of een lagere adviessnelheid tonen. Ze worden automatisch of door de verkeerscentrale ingeschakeld en vullen de vaste borden aan.

Veelgestelde vragen over waarschuwingsborden

Korte, duidelijke antwoorden op de meest voorkomende vragen: herkenning en betekenis, afstand en plaatsing, kleuren, verschil met verbodsborden, wie ze plaatst en wat je voor het CBR-examen moet weten. Klik een vraag open voor het antwoord.

Waarschuwingsborden zijn driehoekige verkeersborden met een rode rand en witte achtergrond die weggebruikers attenderen op mogelijke gevaren. Het symbool in het bord geeft het specifieke gevaar aan.

Nederland kent 39 officiële waarschuwingsborden die zijn vastgelegd in het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990.

De driehoekige vorm is internationaal vastgesteld voor waarschuwingsborden. Deze vorm zorgt voor directe herkenbaarheid als waarschuwing, ook vanuit grote afstand.

Ja. Waarschuwingsborden komen regelmatig terug in het CBR-theorie-examen, dus het is belangrijk deze te kennen!

Binnen de bebouwde kom staan waarschuwingsborden 50 tot 150 meter voor het gevaar. Buiten de bebouwde kom is dit 150 tot 250 meter.

Waarschuwingsborden zijn driehoekig met rode rand en attenderen op gevaar. Verbodsborden zijn rond met rode rand en geven een verbod aan.

Standaard waarschuwingsborden hebben een witte achtergrond met rode rand en zwarte symbolen. Tijdelijke waarschuwingsborden bij wegwerkzaamheden hebben een gele achtergrond.

Waarschuwingsborden geven geen directe snelheidsbeperking. Wel wordt geadviseerd de snelheid aan te passen aan de gesignaleerde situatie.

Wegbeheerders zoals gemeenten, provincies en Rijkswaterstaat plaatsen waarschuwingsborden op basis van verkeersonderzoek en volgens vastgestelde richtlijnen.

Bij een waarschuwingsbord dien je alert te blijven en te anticiperen op het aangegeven gevaar, bijvoorbeeld door je snelheid op het gevaar aan te passen.

Sluit scherm

VOLLEDIG GRATIS UITPROBEREN

Gratis theorie oefenen

We hebben voor elke categorie gratis theorie beschikbaar waarmee je alvast gratis kunt oefenen. Kies hieronder jouw categorie. Succes met oefenen!

Sluit scherm

DIRECT DOOR MET OEFENEN

Goed bezig!

Heel goed dat je aan het oefenen bent met onze gratis e-learning. Hopelijk ben je tevreden met de manier waarop je bij ons kunt oefenen voor je theorie.

Ben je er klaar voor om echt aan de slag te gaan met je theorie? Koop dan een theoriepakket op deze pagina en start direct!

Door met oefenen

Sluit scherm

DIRECT DOOR MET OEFENEN

Gratis theorie-examen gemaakt

Gefeliciteerd met het afronden van je gratis theorie-examen!

Of je nu geslaagd bent of niet, elke keer dat je oefent, leer je meer. Op deze pagina vind je examenpakketten waarmee je je nog beter kunt voorbereiden op je theorie-examen. Start direct en verhoog je kans om te slagen!

Door met oefenen